«Μη χάνεις το θάρρος σου εμείς πάντα το ξέραμε πως δε χωράει μέσα στους τέσσερις τοίχους το μεγάλο μας όνειρο…». Τάσος Λειβαδίτης

Οι μάστορες της πέτρας

16/09/2011 10:18

Ιστοσελίδα

1Με συμβόλαιο το λόγο τους- και μόνο- και οργανωμένοι σε ομάδες ή μπουλούκια, νταϊφάδες ή τσούρμο, ισνάφια ή συντεχνίες, οι μάστορες των Ιωαννίνων- όπως κι άλλων περιοχών της Ελλάδας- έχουν αφήσει εποχή για τις περίτεχνες κατασκευές τους, ενώ εντύπωση προκαλεί ο ξεχωριστός τρόπος ζωής τους, αλλά και η ιδιόμορφη συνθηματική γλώσσα που ανέπτυξαν για τη μεταξύ τους επικοινωνία. Η δομή της οργάνωσής τους, κατά τα παραπάνω πρότυπα, ήταν πολύ διαφορετική, όπως και ο τρόπος διοίκησής τους, από τις ισχυρές επαγγελματικές συντεχνίες των Ιωαννίνων. Αυτές οι ομάδες ήταν εποχιακές. Διαρκούσαν από την άνοιξη ως το χειμώνα, που τελείωνε λόγω καιρού και η εργασία τους, για να οργανωθούν ξανά την επόμενη άνοιξη κ.ο.κ. Δεν υπήρχαν γραπτές συμβάσεις εργασίας, διότι οι περισσότεροι ήταν αγράμματοι, γι’ αυτό και συμβόλαιο ήταν ο λόγος του πρωτομάστορα. Ζούσαν κοινοβιακά και την αμοιβή τους την καθόριζε ο πρωτομάστορας, ανάλογα με την αξία τους. Τα παραπάνω αποτελούν στοιχεία μελέτης του εκπαιδευτικού Γιώργου Γκράσσου, που περιλαμβάνονται σε σχετική έκδοση του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Μακρινίτσας, την οποία επιμελήθηκε ο ίδιος.

Η τέχνη της πέτρας

Ημερομηνία δημοσίευσης: 05/08/2012

ΤΟΥ ΑΡΓΥΡΗ ΠΕΤΡΟΝΩΤΗ

ΜΑΝΟΛΗΣ ΠΙΠΕΡΑΚΗΣ, Μάθε να κτίζεις πέτρα, Ηράκλειο, σελ. 100

Οι εφημερίδες έχουν τακτική στήλη για λογοτεχνία, κινηματογράφο, θέατρο, μουσική, όχι όμως για αρχιτεκτονική. Οι αρχιτέκτονες και μηχανικοί ουσιαστικά δεν δημοσιογραφούν. Γιατί άραγε; Οι συνθήκες του επαγγέλματος και της ζωής τους, προφανώς. Οι μαστόροι, δε, δεν γράφουν βιβλία. Για τη δουλειά τους, κάποτε θαυμαστή στον κόσμο, μιλάνε οι λαϊκές παραδόσεις: Για το σχέδιο της Αγια-Σοφιάς, για το γεφύρι της Άρτας, για θεμελιώσεις κτισμάτων, για το γεφύρι του Κούκου στον Αλφειό, που η σκαλωσιά του καλουπιού του πάτησε πάνω σε «τριχιές», για το λεπτομερές σχέδιο σύμφωνα με το οποίο έγινε «τ'γιοφυρ'τ'Ουζούν Κιοπρού»(μακρύ γεφύρι) στην Ανατολική Θράκη. Άμεσες, έστω σποραδικές πληροφορίες από μαστόρους διαβάζουμε σε εφημερίδες που έβγαιναν σε μαστοροχώρια:Η Ηχώ των Λαγκαδίωνστην Αρκαδία. ΟΠεντάλοφος, εφημερίδα με το σημερινό όνομα του παλιού χωριού Ζουπάνι (όνομα και χωριό με ιστορία 500 και πλέον χρόνων, χωριό περίφημων μαστόρων) στη Δυτική Μακεδονία, που το παλιό όνομά του ωστόσο παραμελήθηκε. ΤοΑρμολόϊτης Πυρσόγιαννης στην Ήπειρο ήταν το πιο πετυχημένο περιοδικό, καθώς δημοσίευε ουσιαστικά μόνο συνεντεύξεις μαστόρων. Όμως βιβλίο γραμμένο από μάστορα δεν είχε πέσει έως τα τώρα στα χέρια μου. Μόνο ο μαστρο-Βαγγέλης, γιος του μαστρο-Γιώργη Ιων. Μπαριτάκη (1909-1988) από τις Γούβες, είχε γράψει ένα άρθρο «Οι Γουβιανοί οικοδόμοι (1900-2010)» στην εφημερίδα Πατρίς του Ηρακλείου (9/05/2011).

Ζαγόρι

Παράδοση και χώρος του Μιχάλη Αράπογλου

Παράδοση και χώρος είναι δύο λέξεις που ξεχάστηκαν από τον άνθρωπο της βιομηχανικής επανάστασης. Σήμερα, εποχή κατ’εξοχήν αμφισβητήσεων και προβληματισμού οι δύο λέξεις αυτές μας είναι πολύ χρήσιμες.