#217 Ναός Αγίας Βαρβάρας

Χωροθέτηση

Χωμένο μέσα σε δέντρα και θάμνους, στο όμορφο Αστροχώρι της Άρτας συναντούμε το ναό της Αγίας Βαρβάρας, στη θέση του οποίου υπήρχε παλιότερα μοναστήρι αφιερωμένο στη μνήμη της.

 

Στοιχεία Κατασκευής

Το κτίσιμο της εκκλησίας είχε αναλάβει, σύμφωνα με πληροφορίες, ένας Τζουμερκιώτης μάστορας του οποίου το όνομα ήταν Κώστας. Η εκκλησία έχει σχήμα ορθογωνίου παραλληλεπιπέδου, με διαστάσεις 17,15 μ. μήκους, 10,50 μ. πλάτους.

Οι εργασίες της ανέγερσης ολοκληρώθηκαν το 1860, ενώ τα εγκαίνια έγιναν αρκετά χρόνια αργότερα, το έτος 1923. Το τέμπλο της εκκλησίας κατασκευάστηκε το έτος 1872.

Η εκκλησία είναι χτισμένη σε μια εκπληκτική τοποθεσία, όπου κυριαρχούν τα πολλά νερά και τα υπεραιωνόβια πλατάνια.

Ιστορικά στοιχεία

Το αρχικό μοναστήρι υπαγόταν στην επισκοπή Ραδοβυζίου, που είχε έδρα της το χωριό Βελεντζικό. Διέθετε έναν μικρό ναό, ένα ηγουμενείο, κελιά και αποθήκη. Τη μονή περιέβαλε ένα ασβεστόκτιστο περιτείχισμα με δέκα πολεμίστρες, το οποίο οι χωριανοί ονόμαζαν "κουλούρι".

Το μοναστήρι της Αγίας Βαρβάρας λεηλατήθηκε και καταστράφηκε από τον Κουρτ πασά, γενικό δερβέναγα της Ηπείρου, της Θεσσαλίας και της Στερεάς Ελλάδας.

Η ακριβής χρονολογία της καταστροφής του δεν είναι γνωστή καθώς δεν υπάρχουν έγγραφα στοιχεία, αλλά ούτε και μαρτυρίες. Ωστόσο, δια της ατόπου απαγωγής και εφόσον ο Κουρτ πασάς πέθανε το 1787, συμπεραίνουμε πως το μοναστήρι καταστράφηκε πριν από τη χρονολογία αυτή.

Έπειτα από μερικά χρόνια οι κάτοικοι του χωριού, αποφάσισαν να χτίσουν μια εκκλησία στη θέση του παλιού μοναστηριού στη μνήμη της Αγίας.

Πρόσθετα στοιχεία ιστορικού, πολιτιστικού και τουριστικού ενδιαφέροντος

Η Περιφερειακή Ενότητα Άρτας, βρίθει τοπίων, σημείων ιδιαίτερου αρχαιολογικού, ιστορικού, περιβαλλοντολογικού, θρησκευτικού, αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος. Μέσα σε όλη αυτή την ομορφιά εντάσσεται φυσικά και ο Δήμος Γεωργίου Καραϊσκάκη.

Εν προκειμένω λοιπόν, ο Δήμος Γ. Καραϊσκάκη αποτελείται από τους παλαιότερους δήμους Ηράκλειας, Καραϊσκάκη και Τετραφυλίας. Έδρα του δήμου είναι η άνω Καλεντίνη, ενώ ιστορική έδρα θεωρούνται οι Πηγές. Οι τοπικές κοινότητες που συγκροτούν το δήμο είναι οι κοινότητες: Δημαρίου, Διάσελλου, Κλειδίου, Πέτρας, Σκουληκαριάς, Άνω Καλεντίνης, Βελεντζικού, Διχομοιρίου, Ρετσιανών, Ελάτης, Καστανέας, Μεγαλόχαρης, Μεσοπύργου, Μηλιανών, Πηγών. (http://www.gkaraiskakis.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=12)

Πιο συγκεκριμένα, στο δήμο σώζονται πολλά αρχαιολογικά ευρήματα κλασσικής (πχ. το αρχαίο νεκροταφείο, στο δρόμο προς τη θέση "Ζυγό"), βυζαντινής και μεταβυζαντινής περιόδου (πολλές εκκλησίες και μονές), μεταξύ των οποίων ξεχωρίζουν ο Ναός της Αγ. Βαρβάρας στο Αστροχώρι, η "Κόκκινη εκκλησία" και η Μονή Ροβέλιστας στην κοινότητα Βελεντζίκου, η Μονή Σέλτσου στο χωριό Πηγές. Επίσης, την τιμητική τους έχουν οι πέτρινες κατασκευές (εξαιρετικό είναι το πέτρινο γεφύρι στη θέση "Καμάρα Πλακοβίτσας" στο Διάσελλο, το Κορακογέφυρο, μεγάλης ιστορικής σημασίας γεφύρι στο χωριό Πηγές, το γεφύρι του Βρατσίστα στην Άνω Καλεντίνη, αλλά και το διαβολογέφυρο στην κοινότητα Βελεντζίκου) και τα κτίσματα προβιομηχανικής περιόδου (πχ. Ο Νερόμυλος και νεροτριβή στη θέση "Ποτάμι Πλακοβίτσα", ο νερόμυλος, η νεροτριβή και το μαντάνι της Αγ. Βαρβάρας) τα οποία βοηθούν τον επισκέπτη να συνθέσει την εικόνα του μαγευτικού αυτού τοπίου διαχρονικά.

Εκτός όμως από τα σημεία και αξιοθέατα ιστορικού-πολιτιστικού-πολιτισμικού και φυσιολατρικού ενδιαφέροντος, ο επισκέπτης θα μπορέσει να εκμεταλλευτεί ένα ευρύ φάσμα επιλογών, εναλλακτικού τουρισμού, που ξεδιπλώνεται μπροστά στα μάτια του. Τέτοιες επιλογές αποτελούν οι υδάτινες διαδρομές Canoe Cayak και Rafting, στην τεχνητή λίμνη Πουρναρίου, και στον Άραχθο, αντίστοιχα. Άλλες δραστηριότητες, όπως η Ιππασία, η Ποδηλασία (πχ. Ποδηλατικό μονοπάτι, μήκους 80 χλμ., που διέρχεται από: Διάσελλο - Χελώνα - Καλεντίνη - Βελεντζικό - Διάσελλο) οι ορειβατικές διαδρομές (στους ορεινούς όγκους των Τζουμέρκων, Ξηροβουνίου και Γάβρογου), οι περιπατητικές διαδρομές (πχ στο δάσος ελάτης στη διαδρομή μεταξύ Γιαννιώτη και Σκουληκαριάς), ο Αερωπτερισμός, το αλεξίπτωτο πλαγιάς, η συμμετοχή επισκεπτών στον Ιαματικό Τουρισμό (Ιαματικά Λουτρά Χανόπουλου) και στις πολυάριθμες τοπικές παραδόσεις και έθιμα (πανηγύρια, εορτασμοί κ.α.), όπως τα περίφημα Καραϊσκάκεια, η Γιορτή Προβατίνας κ.α. Όλα αυτά ολοκληρώνουν τη γκάμα των δραστηριοτήτων του εναλλακτικού τουρισμού, προσφέροντας πρωτόγνωρες εμπειρίες μέσα στη φύση, όπως αυτή αποκαλύπτεται στην πιο αρχέγονη μορφή της.

 

 


#215 Νερόμυλος (Ελάτη)

Χωροθέτηση

Το συγκρότημα βρίσκεται στην Ελάτη και αποτελεί ιδιοκτησία του Ιερού Ναού Γεννήσεως Θεοτόκου.

Στοιχεία Κατασκευής

 

Ιστορικά στοιχεία

Αποτελεί και αυτό, όπως και τα παραπάνω, χαρακτηριστικό δείγμα προβιομηχανικής αρχιτεκτονικής και είναι συνδεδεμένο με τις μνήμες των κατοίκων της περιοχής.

Για την καλύτερη προστασία και ανάδειξη του συγκροτήματος ορίζεται ζώνη προστασίας 50 μ. περιμετρικά του νερόμυλου και της νεροτριβής. (http://listedmonuments.culture.gr/monument.php?code=196&v17=)

Πρόσθετα στοιχεία ιστορικού, πολιτιστικού και τουριστικού ενδιαφέροντος

Η Περιφερειακή Ενότητα Άρτας, βρίθει τοπίων, σημείων ιδιαίτερου αρχαιολογικού, ιστορικού, περιβαλλοντολογικού, θρησκευτικού, αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος. Μέσα σε όλη αυτή την ομορφιά εντάσσεται φυσικά και ο Δήμος Γεωργίου Καραϊσκάκη.

Εν προκειμένω λοιπόν, ο Δήμος Γ. Καραϊσκάκη αποτελείται από τους παλαιότερους δήμους Ηράκλειας, Καραϊσκάκη και Τετραφυλίας. Έδρα του δήμου είναι η άνω Καλεντίνη, ενώ ιστορική έδρα θεωρούνται οι Πηγές. Οι τοπικές κοινότητες που συγκροτούν το δήμο είναι οι κοινότητες: Δημαρίου, Διάσελλου, Κλειδίου, Πέτρας, Σκουληκαριάς, Άνω Καλεντίνης, Βελεντζικού, Διχομοιρίου, Ρετσιανών, Ελάτης, Καστανέας, Μεγαλόχαρης, Μεσοπύργου, Μηλιανών, Πηγών. (http://www.gkaraiskakis.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=12)

Πιο συγκεκριμένα, στο δήμο σώζονται πολλά αρχαιολογικά ευρήματα κλασσικής (πχ. το αρχαίο νεκροταφείο, στο δρόμο προς τη θέση "Ζυγό"), βυζαντινής και μεταβυζαντινής περιόδου (πολλές εκκλησίες και μονές), μεταξύ των οποίων ξεχωρίζουν ο Ναός της Αγ. Βαρβάρας στο Αστροχώρι, η "Κόκκινη εκκλησία" και η Μονή Ροβέλιστας στην κοινότητα Βελεντζίκου, η Μονή Σέλτσου στο χωριό Πηγές. Επίσης, την τιμητική τους έχουν οι πέτρινες κατασκευές (εξαιρετικό είναι το πέτρινο γεφύρι στη θέση "Καμάρα Πλακοβίτσας" στο Διάσελλο, το Κορακογέφυρο, μεγάλης ιστορικής σημασίας γεφύρι στο χωριό Πηγές, το γεφύρι του Βρατσίστα στην Άνω Καλεντίνη, αλλά και το διαβολογέφυρο στην κοινότητα Βελεντζίκου) και τα κτίσματα προβιομηχανικής περιόδου (πχ. Ο Νερόμυλος και νεροτριβή στη θέση "Ποτάμι Πλακοβίτσα", ο νερόμυλος, η νεροτριβή και το μαντάνι της Αγ. Βαρβάρας) τα οποία βοηθούν τον επισκέπτη να συνθέσει την εικόνα του μαγευτικού αυτού τοπίου διαχρονικά.

Εκτός όμως από τα σημεία και αξιοθέατα ιστορικού-πολιτιστικού-πολιτισμικού και φυσιολατρικού ενδιαφέροντος, ο επισκέπτης θα μπορέσει να εκμεταλλευτεί ένα ευρύ φάσμα επιλογών, εναλλακτικού τουρισμού, που ξεδιπλώνεται μπροστά στα μάτια του. Τέτοιες επιλογές αποτελούν οι υδάτινες διαδρομές Canoe Cayak και Rafting, στην τεχνητή λίμνη Πουρναρίου, και στον Άραχθο, αντίστοιχα. Άλλες δραστηριότητες, όπως η Ιππασία, η Ποδηλασία (πχ. Ποδηλατικό μονοπάτι, μήκους 80 χλμ., που διέρχεται από: Διάσελλο - Χελώνα - Καλεντίνη - Βελεντζικό - Διάσελλο) οι ορειβατικές διαδρομές (στους ορεινούς όγκους των Τζουμέρκων, Ξηροβουνίου και Γάβρογου), οι περιπατητικές διαδρομές (πχ στο δάσος ελάτης στη διαδρομή μεταξύ Γιαννιώτη και Σκουληκαριάς), ο Αερωπτερισμός, το αλεξίπτωτο πλαγιάς, η συμμετοχή επισκεπτών στον Ιαματικό Τουρισμό (Ιαματικά Λουτρά Χανόπουλου) και στις πολυάριθμες τοπικές παραδόσεις και έθιμα (πανηγύρια, εορτασμοί κ.α.), όπως τα περίφημα Καραϊσκάκεια, η Γιορτή Προβατίνας κ.α. Όλα αυτά ολοκληρώνουν τη γκάμα των δραστηριοτήτων του εναλλακτικού τουρισμού, προσφέροντας πρωτόγνωρες εμπειρίες μέσα στη φύση, όπως αυτή αποκαλύπτεται στην πιο αρχέγονη μορφή της.

 

 


#216 Ναός Αγίας Παρασκευής (Αστροχώρι)

Χωροθέτηση

Βρίσκεται στο σημείο που συνορεύουν τα χωριά Αστροχώρι - Διχομοίρι και Ρετσιανά.

 

Στοιχεία Κατασκευής

Ο ναός είναι σχήματος ορθογωνίου παραλληλεπιπέδου, διαστάσεων 10 μ. μήκους, 6 μ. πλάτους και 3,10 μ. ύψους και βρίσκεται σε άριστη κατάσταση.

 

Ιστορικά στοιχεία

Στη θέση Μονάστρα του οικισμού Ξηρόκαμπος βρίσκονταν κατά το παρελθόν δυο μοναστήρια. Το ένα από αυτά ήταν αφιερωμένο στη μνήμη του Αγίου Γεωργίου, και το άλλο στη μνήμη του Αγίου Νικολάου. Ερείπια των μοναστηριών αυτών υπάρχουν ακόμα και σήμερα στη συγκεκριμένη τοποθεσία.

Μόλις ερχόταν η άνοιξη, οι καλόγεροι ανέβαζαν τα κοπάδια τους επάνω στο βουνό και για να μην ανεβοκατεβαίνουν στο μοναστήρι να προσευχηθούν, είχαν κτίσει ένα εκκλησάκι ακριβώς στο σημείο που συνορεύουν τα χωριά Αστροχώρι - Διχομοίρι και Ρετσιανά. Το εκκλησάκι αυτό ήταν αφιερωμένο στη μνήμη της Αγίας Παρασκευής και γιορτάζει στις 26 Ιουλίου.

Με το διάβα των αιώνων όμως το εκκλησάκι δεν άντεξε και κατέρρευσε, ενώ στα ερείπια του το μόνο που διασώθηκε ήταν το εικόνισμα της Αγίας.

Επάνω στα ερείπια της παλιάς εκκλησίας, το 1958, ο Δημήτριος Κων/νου Λουτσάρης, από τον Ξηρόκαμπο, έκτισε εκ νέου το εκκλησάκι της Αγίας Παρασκευής. Οι διαστάσεις του δεν ξεπερνούσαν τα 7,80 μ. μήκους, 3,80 μ. πλάτους και 1,90 μ. ύψους.

Το εκκλησάκι αυτό δεν λειτουργείται σήμερα, γιατί η λειτουργία γίνεται στην καινούργια εκκλησία, η ανέγερση της οποίας έγινε το 1989.

Η ανέγερση της άρχισε το έτος 1988 και οι εργασίες ξεκίνησαν από τον εμπειροτέχνη Γεώργιο Ασπρούδη του Σπύρου, από τον Ξηρόκαμπο και συνεχίστηκαν από τον Σοφοκλή Ευθυμίου Σακκά, από το Αστροχώρι.

Ο τελικός ναός είναι σχήματος ορθογωνίου παραλληλεπιπέδου, διαστάσεων 10 μ. μήκους, 6 μ. πλάτους και 3,10 μ. ύψους και βρίσκεται σε άριστη κατάσταση.

Στην εκκλησία της Αγίας Παρασκευής δωρήθηκαν από το εκκλησιαστικό συμβούλιο της Αγίας Βαρβάρας Αστροχωρίου, το παλιό προσκυνητάρι της Αγίας Βαρβάρας, το παλιό αναλόγιο της Αγίας Κυριακής, τέσσερα καντήλια, θυμιατήρια και διάφορα άλλα ιερά σκεύη. (http://astrohori.blogspot.com)

Πρόσθετα στοιχεία ιστορικού, πολιτιστικού και τουριστικού ενδιαφέροντος

Η Περιφερειακή Ενότητα Άρτας, βρίθει τοπίων, σημείων ιδιαίτερου αρχαιολογικού, ιστορικού, περιβαλλοντολογικού, θρησκευτικού, αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος. Μέσα σε όλη αυτή την ομορφιά εντάσσεται φυσικά και ο Δήμος Γεωργίου Καραϊσκάκη.

Εν προκειμένω λοιπόν, ο Δήμος Γ. Καραϊσκάκη αποτελείται από τους παλαιότερους δήμους Ηράκλειας, Καραϊσκάκη και Τετραφυλίας. Έδρα του δήμου είναι η άνω Καλεντίνη, ενώ ιστορική έδρα θεωρούνται οι Πηγές. Οι τοπικές κοινότητες που συγκροτούν το δήμο είναι οι κοινότητες: Δημαρίου, Διάσελλου, Κλειδίου, Πέτρας, Σκουληκαριάς, Άνω Καλεντίνης, Βελεντζικού, Διχομοιρίου, Ρετσιανών, Ελάτης, Καστανέας, Μεγαλόχαρης, Μεσοπύργου, Μηλιανών, Πηγών.1

Πιο συγκεκριμένα, στο δήμο σώζονται πολλά αρχαιολογικά ευρήματα κλασσικής (πχ. το αρχαίο νεκροταφείο, στο δρόμο προς τη θέση "Ζυγό"), βυζαντινής και μεταβυζαντινής περιόδου (πολλές εκκλησίες και μονές), μεταξύ των οποίων ξεχωρίζουν ο Ναός της Αγ. Βαρβάρας στο Αστροχώρι, η "Κόκκινη εκκλησία" και η Μονή Ροβέλιστας στην κοινότητα Βελεντζίκου, η Μονή Σέλτσου στο χωριό Πηγές. Επίσης, την τιμητική τους έχουν οι πέτρινες κατασκευές (εξαιρετικό είναι το πέτρινο γεφύρι στη θέση "Καμάρα Πλακοβίτσας" στο Διάσελλο, το Κορακογέφυρο, μεγάλης ιστορικής σημασίας γεφύρι στο χωριό Πηγές, το γεφύρι του Βρατσίστα στην Άνω Καλεντίνη, αλλά και το διαβολογέφυρο στην κοινότητα Βελεντζίκου) και τα κτίσματα προβιομηχανικής περιόδου (πχ. Ο Νερόμυλος και νεροτριβή στη θέση "Ποτάμι Πλακοβίτσα", ο νερόμυλος, η νεροτριβή και το μαντάνι της Αγ. Βαρβάρας) τα οποία βοηθούν τον επισκέπτη να συνθέσει την εικόνα του μαγευτικού αυτού τοπίου διαχρονικά.

Εκτός όμως από τα σημεία και αξιοθέατα ιστορικού-πολιτιστικού-πολιτισμικού και φυσιολατρικού ενδιαφέροντος, ο επισκέπτης θα μπορέσει να εκμεταλλευτεί ένα ευρύ φάσμα επιλογών, εναλλακτικού τουρισμού, που ξεδιπλώνεται μπροστά στα μάτια του. Τέτοιες επιλογές αποτελούν οι υδάτινες διαδρομές Canoe Cayak και Rafting, στην τεχνητή λίμνη Πουρναρίου, και στον Άραχθο, αντίστοιχα. Άλλες δραστηριότητες, όπως η Ιππασία, η Ποδηλασία (πχ. Ποδηλατικό μονοπάτι, μήκους 80 χλμ., που διέρχεται από: Διάσελλο - Χελώνα - Καλεντίνη - Βελεντζικό - Διάσελλο) οι ορειβατικές διαδρομές (στους ορεινούς όγκους των Τζουμέρκων, Ξηροβουνίου και Γάβρογου), οι περιπατητικές διαδρομές (πχ στο δάσος ελάτης στη διαδρομή μεταξύ Γιαννιώτη και Σκουληκαριάς), ο Αερωπτερισμός, το αλεξίπτωτο πλαγιάς, η συμμετοχή επισκεπτών στον Ιαματικό Τουρισμό (Ιαματικά Λουτρά Χανόπουλου) και στις πολυάριθμες τοπικές παραδόσεις και έθιμα (πανηγύρια, εορτασμοί κ.α.), όπως τα περίφημα Καραϊσκάκεια, η Γιορτή Προβατίνας κ.α. Όλα αυτά ολοκληρώνουν τη γκάμα των δραστηριοτήτων του εναλλακτικού τουρισμού, προσφέροντας πρωτόγνωρες εμπειρίες μέσα στη φύση, όπως αυτή αποκαλύπτεται στην πιο αρχέγονη μορφή της.



 

 


#213 Μονή Μεγαλόχαρης

Χωροθέτηση

Τον εντοπίζουμε χτισμένο σε μια καταπράσινη βουνοπλαγιά, στο χωριό του Άνω Ραδοβυζίου. Από τον ναό πήρε το όνομα του και το χωριό, το οποίο πριν λεγόταν Μπότση.

 

Στοιχεία Κατασκευής

Πρόκειται για μία μονόκλιτη θολωτή βασιλική με τρουλοειδή εγκάρσιο θόλο. Ο θόλος εξωτερικά εμφανίζεται ως ορθογώνιος, ενώ στο εσωτερικό στρογγυλεύονται οι γωνίες του και γίνεται κυκλικός.

Ένα πρωτόγνωρο χαρακτηριστικό για την περιοχή της Άρτας, που αξίζει να παρατηρήσει κανείς είναι η ιδιορρυθμία που παρουσιάζει το κτίριο στις μακρές πλευρές του, όπου συναντούμε μεγάλες ορθογώνιες προεξοχές των τοίχων.

Η τοιχοποιία του ναού είναι απλή, το ίδιο και ο διάκοσμος της και εντοπίζονται κατά βάση στο Ιερό και στον κυρίως ναό.

Οι περισσότερες εξ αυτών δεν βρίσκονται σε καλή κατάσταση λόγω της φθοράς που υπέστησαν από το χρόνο, ενώ οι τοιχογραφίες του νάρθηκα έχουν καταστραφεί ολοσχερώς. Η χρονολογία κατασκευής του γραπτού διακόσμου τοποθετείται τον 17ο αιώνα.

Το ξυλόγλυπτο τέμπλο του ναού δεν αποτελεί ιδιαίτερο καλλιτεχνικό δημιούργημα.

Στο μνημείο ωστόσο υπήρχαν αρκετές φορητές εικόνες μεγάλης αξίας, απ' τις οποίες άλλες εκλάπησαν κι άλλες φυλάσσονται στο μουσείο.

Τα τελευταία χρόνια στο ναό έγιναν εργασίες διαμόρφωσης του περιβάλλοντα χώρου, που είχαν ως αποτέλεσμα την αισθητική αναβάθμιση του μνημείου. (Κων/νος Θ. Γιαννέλος "Τα Βυζαντινά Μνημεία της Άρτας", http://www.peartas.gov.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=74:2011-06-15-10-10-17&catid=24:2011-06-10-06-29-15&Itemid=27, http://www.gkaraiskakis.gr/)

Ιστορικά στοιχεία

Αποτελεί πιθανότατα οικοδόμημα του 17 ου αιώνα, γεγονός που μαρτυρά η τεχνική της κατασκευής του. Σύμφωνα με την παράδοση ο ναός χτίστηκε στα θεμέλια παλαιότερου ναού, του 13 ου αιώνα, της εποχής δηλαδή που η περιοχή αποτελούσε ακόμη τμήμα του Δεσποτάτου της Ηπείρου.

Ο ναός είναι αφιερωμένος στη Γέννηση της Θεοτόκου και η ιστορία του συνδέθηκε με την εθνική μας ιστορία. Σ' αυτό στις 25 Ιανουαρίου του 1854, οι Ραδοβυζινοί καπεταναίοι Σκαλτσογιάννης, Τσιγαρίδας, Κατσιγιάννης και Κοσσυβάκης κήρυξαν επανάσταση κατά των Τούρκων, τη γνωστή ως επανάσταση της Μπότσης.

Πρόσθετα στοιχεία ιστορικού, πολιτιστικού και τουριστικού ενδιαφέροντος

Η Περιφερειακή Ενότητα Άρτας, βρίθει τοπίων, σημείων ιδιαίτερου αρχαιολογικού, ιστορικού, περιβαλλοντολογικού, θρησκευτικού, αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος. Μέσα σε όλη αυτή την ομορφιά εντάσσεται φυσικά και ο Δήμος Γεωργίου Καραϊσκάκη.

Εν προκειμένω λοιπόν, ο Δήμος Γ. Καραϊσκάκη αποτελείται από τους παλαιότερους δήμους Ηράκλειας, Καραϊσκάκη και Τετραφυλίας. Έδρα του δήμου είναι η άνω Καλεντίνη, ενώ ιστορική έδρα θεωρούνται οι Πηγές. Οι τοπικές κοινότητες που συγκροτούν το δήμο είναι οι κοινότητες: Δημαρίου, Διάσελλου, Κλειδίου, Πέτρας, Σκουληκαριάς, Άνω Καλεντίνης, Βελεντζικού, Διχομοιρίου, Ρετσιανών, Ελάτης, Καστανέας, Μεγαλόχαρης, Μεσοπύργου, Μηλιανών, Πηγών. (http://www.gkaraiskakis.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=12)

Πιο συγκεκριμένα, στο δήμο σώζονται πολλά αρχαιολογικά ευρήματα κλασσικής (πχ. το αρχαίο νεκροταφείο, στο δρόμο προς τη θέση "Ζυγό"), βυζαντινής και μεταβυζαντινής περιόδου (πολλές εκκλησίες και μονές), μεταξύ των οποίων ξεχωρίζουν ο Ναός της Αγ. Βαρβάρας στο Αστροχώρι, η "Κόκκινη εκκλησία" και η Μονή Ροβέλιστας στην κοινότητα Βελεντζίκου, η Μονή Σέλτσου στο χωριό Πηγές. Επίσης, την τιμητική τους έχουν οι πέτρινες κατασκευές (εξαιρετικό είναι το πέτρινο γεφύρι στη θέση "Καμάρα Πλακοβίτσας" στο Διάσελλο, το Κορακογέφυρο, μεγάλης ιστορικής σημασίας γεφύρι στο χωριό Πηγές, το γεφύρι του Βρατσίστα στην Άνω Καλεντίνη, αλλά και το διαβολογέφυρο στην κοινότητα Βελεντζίκου) και τα κτίσματα προβιομηχανικής περιόδου (πχ. Ο Νερόμυλος και νεροτριβή στη θέση "Ποτάμι Πλακοβίτσα", ο νερόμυλος, η νεροτριβή και το μαντάνι της Αγ. Βαρβάρας) τα οποία βοηθούν τον επισκέπτη να συνθέσει την εικόνα του μαγευτικού αυτού τοπίου διαχρονικά.

Εκτός όμως από τα σημεία και αξιοθέατα ιστορικού-πολιτιστικού-πολιτισμικού και φυσιολατρικού ενδιαφέροντος, ο επισκέπτης θα μπορέσει να εκμεταλλευτεί ένα ευρύ φάσμα επιλογών, εναλλακτικού τουρισμού, που ξεδιπλώνεται μπροστά στα μάτια του. Τέτοιες επιλογές αποτελούν οι υδάτινες διαδρομές Canoe Cayak και Rafting, στην τεχνητή λίμνη Πουρναρίου, και στον Άραχθο, αντίστοιχα. Άλλες δραστηριότητες, όπως η Ιππασία, η Ποδηλασία (πχ. Ποδηλατικό μονοπάτι, μήκους 80 χλμ., που διέρχεται από: Διάσελλο - Χελώνα - Καλεντίνη - Βελεντζικό - Διάσελλο) οι ορειβατικές διαδρομές (στους ορεινούς όγκους των Τζουμέρκων, Ξηροβουνίου και Γάβρογου), οι περιπατητικές διαδρομές (πχ στο δάσος ελάτης στη διαδρομή μεταξύ Γιαννιώτη και Σκουληκαριάς), ο Αερωπτερισμός, το αλεξίπτωτο πλαγιάς, η συμμετοχή επισκεπτών στον Ιαματικό Τουρισμό (Ιαματικά Λουτρά Χανόπουλου) και στις πολυάριθμες τοπικές παραδόσεις και έθιμα (πανηγύρια, εορτασμοί κ.α.), όπως τα περίφημα Καραϊσκάκεια, η Γιορτή Προβατίνας κ.α. Όλα αυτά ολοκληρώνουν τη γκάμα των δραστηριοτήτων του εναλλακτικού τουρισμού, προσφέροντας πρωτόγνωρες εμπειρίες μέσα στη φύση, όπως αυτή αποκαλύπτεται στην πιο αρχέγονη μορφή της.

 

 

 


#214 Νερόμυλος (Διάσελο)

Χωροθέτηση

Ο Νερόμυλος βρίσκεται στο Διάσελλο, στη Θέση "Ποτάμι Πλακοβίτσας".

 

Στοιχεία Κατασκευής

 

Ιστορικά στοιχεία

Αντιπροσωπευτικό δείγμα της τοπικής λαϊκής αρχιτεκτονικής της προβιομηχανικής εποχής είναι ο νερόμυλος στο Διάσελλο. Ο υπέροχος πέτρινος νερόμυλος, καθώς και η νεροτριβή στη θέση "Ποτάμι Πλακοβίτσας" έχουν χαρακτηριστεί δικαίως ως ιστορικά διατηρητέα μνημεία, με ζώνη προστασίας 50 μ. περιμετρικά.

Πρόσθετα στοιχεία ιστορικού, πολιτιστικού και τουριστικού ενδιαφέροντος

Η Περιφερειακή Ενότητα Άρτας, βρίθει τοπίων, σημείων ιδιαίτερου αρχαιολογικού, ιστορικού, περιβαλλοντολογικού, θρησκευτικού, αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος. Μέσα σε όλη αυτή την ομορφιά εντάσσεται φυσικά και ο Δήμος Γεωργίου Καραϊσκάκη.

Εν προκειμένω λοιπόν, ο Δήμος Γ. Καραϊσκάκη αποτελείται από τους παλαιότερους δήμους Ηράκλειας, Καραϊσκάκη και Τετραφυλίας. Έδρα του δήμου είναι η άνω Καλεντίνη, ενώ ιστορική έδρα θεωρούνται οι Πηγές. Οι τοπικές κοινότητες που συγκροτούν το δήμο είναι οι κοινότητες: Δημαρίου, Διάσελλου, Κλειδίου, Πέτρας, Σκουληκαριάς, Άνω Καλεντίνης, Βελεντζικού, Διχομοιρίου, Ρετσιανών, Ελάτης, Καστανέας, Μεγαλόχαρης, Μεσοπύργου, Μηλιανών, Πηγών. (http://www.gkaraiskakis.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=12)

Πιο συγκεκριμένα, στο δήμο σώζονται πολλά αρχαιολογικά ευρήματα κλασσικής (πχ. το αρχαίο νεκροταφείο, στο δρόμο προς τη θέση "Ζυγό"), βυζαντινής και μεταβυζαντινής περιόδου (πολλές εκκλησίες και μονές), μεταξύ των οποίων ξεχωρίζουν ο Ναός της Αγ. Βαρβάρας στο Αστροχώρι, η "Κόκκινη εκκλησία" και η Μονή Ροβέλιστας στην κοινότητα Βελεντζίκου, η Μονή Σέλτσου στο χωριό Πηγές. Επίσης, την τιμητική τους έχουν οι πέτρινες κατασκευές (εξαιρετικό είναι το πέτρινο γεφύρι στη θέση "Καμάρα Πλακοβίτσας" στο Διάσελλο, το Κορακογέφυρο, μεγάλης ιστορικής σημασίας γεφύρι στο χωριό Πηγές, το γεφύρι του Βρατσίστα στην Άνω Καλεντίνη, αλλά και το διαβολογέφυρο στην κοινότητα Βελεντζίκου) και τα κτίσματα προβιομηχανικής περιόδου (πχ. Ο Νερόμυλος και νεροτριβή στη θέση "Ποτάμι Πλακοβίτσα", ο νερόμυλος, η νεροτριβή και το μαντάνι της Αγ. Βαρβάρας) τα οποία βοηθούν τον επισκέπτη να συνθέσει την εικόνα του μαγευτικού αυτού τοπίου διαχρονικά.

Εκτός όμως από τα σημεία και αξιοθέατα ιστορικού-πολιτιστικού-πολιτισμικού και φυσιολατρικού ενδιαφέροντος, ο επισκέπτης θα μπορέσει να εκμεταλλευτεί ένα ευρύ φάσμα επιλογών, εναλλακτικού τουρισμού, που ξεδιπλώνεται μπροστά στα μάτια του. Τέτοιες επιλογές αποτελούν οι υδάτινες διαδρομές Canoe Cayak και Rafting, στην τεχνητή λίμνη Πουρναρίου, και στον Άραχθο, αντίστοιχα. Άλλες δραστηριότητες, όπως η Ιππασία, η Ποδηλασία (πχ. Ποδηλατικό μονοπάτι, μήκους 80 χλμ., που διέρχεται από: Διάσελλο - Χελώνα - Καλεντίνη - Βελεντζικό - Διάσελλο) οι ορειβατικές διαδρομές (στους ορεινούς όγκους των Τζουμέρκων, Ξηροβουνίου και Γάβρογου), οι περιπατητικές διαδρομές (πχ στο δάσος ελάτης στη διαδρομή μεταξύ Γιαννιώτη και Σκουληκαριάς), ο Αερωπτερισμός, το αλεξίπτωτο πλαγιάς, η συμμετοχή επισκεπτών στον Ιαματικό Τουρισμό (Ιαματικά Λουτρά Χανόπουλου) και στις πολυάριθμες τοπικές παραδόσεις και έθιμα (πανηγύρια, εορτασμοί κ.α.), όπως τα περίφημα Καραϊσκάκεια, η Γιορτή Προβατίνας κ.α. Όλα αυτά ολοκληρώνουν τη γκάμα των δραστηριοτήτων του εναλλακτικού τουρισμού, προσφέροντας πρωτόγνωρες εμπειρίες μέσα στη φύση, όπως αυτή αποκαλύπτεται στην πιο αρχέγονη μορφή της.


 

 


#210 Μονή Σέλτσου

Χωροθέτηση



Η πλούσια ιστορία της μονής βρίσκεται καλά κρυμμένη στην δυσπρόσιτη περιοχή που βρίσκεται χτισμένη. Σε απόσταση δύο ωρών από το χωριό Πηγές Άρτας, σε μία μικρή επιφάνεια της ράχης του Φράξου, πάνω από την δεξιά όχθη του Αχελώου, εντοπίζουμε το ιστορικό μοναστήρι του Σέλτσου ή Σέλτζου ή της Παναγίας της Σελτσιώτισσας.

Η μονή βρίσκεται χτισμένη σε μια από τις πλέον απροσπέλαστες περιοχές της Ηπείρου και είναι προσιτή μόνο διαμέσου του χωριού Πηγές.

 

Στοιχεία Κατασκευής

Η Μονή Σέλτσου είναι μια μονόκλιτη βασιλική αθωνίτικου τύπου. Το κεντρικό τμήμα του κυρίως ναού στεγάζεται από εγκάρσιο σκαφοειδή θόλο , ο οποίος εξωτερικά εμφανίζεται ως ορθογώνιο υπερώο που καλύπτεται με δίκλινη στέγη ενώ στο εσωτερικό του στρογγυλεύονται οι γωνίες και παίρνει τη μορφή τρούλο. Στο ανατολικό και το δυτικό τμήμα του ο κυρίως ναός στεγάζεται από κατά μήκος καμάρες. (http://piges.gr/seltso.php)

Ο ναός είναι κτισμένος με πελεκημένους ασβεστόλιθους με ενδιάμεσες στρώσεις κονιάματος. Η είσοδος του είναι από τον βόρειο τοίχο, ενώ στο εσωτερικό του παρατηρούμε λιγοστά παράθυρα -χαρακτηριστικό της περιόδου κτίσης του- και πλακόστρωτο δάπεδο.

Εξωτερικά ο ναός καλύπτεται με δίρριχτες στέγες από σχιστόπλακες, ενώ ο περίβολος του είναι χτισμένος με την τεχνική της ξερολιθιάς.

Ο κεραμοπλαστικός διάκοσμος περιορίζεται στην τρίπλευρη αψίδα του Ιερού, ενώ το εικονογραφικό πρόγραμμα του ναού χωρίζεται σε ζώνες.

Στην χαμηλότερη ζώνη (α') διακρίνονται ολόσωμοι, οι μεγάλοι Άγιοι της Ορθοδοξίας. Στην επόμενη ζώνη (β') εντοπίζουμε Αγίους ήσσονος σημασίας, Ενώ πάνω από αυτές έχει ζωγραφιστεί μία ενιαία (γ') ζώνη περιμετρικά που σταματάει στην αψίδα του ιερού με τους 24 οίκους του Ακάθιστου Ύμνου.

Οι μεγάλες δεσποτικές και θεομητορικές εορτές ιστορούνται στην δ' και ε' ζώνη στις επιφάνειες των θόλων, ενώ στα τεταρτοσφαίρια των δύο πλάγιων χορών εξαίρονται οι κεντρικές σκηνές του Δωδεκάορτου, η Μεταμόρφωση και η Ανάσταση του Κυρίου.

"Στα ανώτερα και εμφανέστερα σημεία του ναού τοποθετούνται οι παραστάσεις με το υψηλότερο συμβολικό νόημα. Στο θόλο της εγκάρσιας καμάρας προσαρμόζεται το εικονογραφικό πρόγραμμα το καθιερωμένο για τρούλο."

Η εικονογράφηση του ναού ανάγεται στον 17ο αιώνα, οπότε και δημιουργείται το ξυλόγλυπτο τέμπλο του ναού. Το θαυμαστό τέμπλο της Μονής είναι πλούσιο σε φυτικό και ζωικό διάκοσμο, επίχρυσο και ελαφρά ανάγλυφο σε βάθος ερυθρό ή κυανό.

Στις μέρες μας από τη Μονή σώζονται το καθολικό και λίγα μισογκρεμισμένα κελιά στη βόρεια πλευρά του. Η μονή έχει χαρακτηριστεί ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο, τόσο για την ιστορική, όσο και για την πολιτιστική της παρακαταθήκη.

Ο Δήμος Τετραφυλλίας σε συνεργασία με τον Δήμο Σουλίου διοργανώνει εδώ κάθε χρόνο επταήμερες εκδηλώσεις, τις "Γιορτές Σέλτσου" για να τιμήσει τον ηρωισμό και την αυτοθυσία των ανθρώπων, που τον Απρίλιο του 1804 έπεσαν από το μοναστήρι στον Αχελώο ποταμό για να γλιτώσουν από τους Τουρκαλβανούς του Αλή Πασά, στην ιστορική μάχη μεταξύ των στρατευμάτων του Αλή Πασά και των Σουλιωτών. ("Στις 21 Απρίλη του 1804 μετά από τρίμηνη πολιορκία και προδοσία του Γιώργου Κύργιου, ανιψιού του Ζίκου Μίχου -του είχε υποσχεθεί ο Αλή Πασάς το αρματολίκι της Λάκκας εάν τους βοηθούσε να πάρουν το μοναστήρι- μία ομάδα από 3.000 Τουρκοαλβανούς και άλλους 1.200 εφεδρικούς Αλβανούς εξουδετέρωσε την αντίσταση του Φυλακίου "Προφήτης Ηλίας" που βρισκόταν πάνω από τη Μονή Σέλτσου και εισέβαλε στο χώρο του μοναστηριού. Στη φονική και άνιση μάχη που επακολούθησε και γενικεύτηκε με την προσθήκη και άλλων Τουρκαλβανών, άλλοι Σουλιώτες σκοτώθηκαν, άλλοι αιχμαλωτίσθηκαν -όπως ο Νότης Μπότσαρης, η γυναίκα του Χριστίνα και τα παιδιά του Κίτσου Μπότσαρη, Κώστας, Δέσποινα και Αγγελική- και άλλοι -όπως ο Νότης Μπότσαρης, η γυναίκα του Χριστίνα και τα παιδιά του Κίτσου Μπότσαρη, Κώστας, Δέσποινα και Αγγελική- και άλλοι, κυρίως γυναικόπαιδα για να μην πέσουν στα χέρια των εχθρών γκρεμίστηκαν σε βάραθρο 300 μέτρων, αφήνοντας τα κορμιά τους στον Ασπροπόταμο, αναδεικνύοντας έτσι το μοναστήρι του Σέλτσου σε νέο Ζάλογγο." - Αθανάσιος Αρκουμάνης , "Η μάχη του Σέλτσου - χαλασμός των Μποτσαραίων", Αδελφότητα Πηγιωτών Άρτας 1998, Ναπολέον Αθαν. Οικονόμου,"ο χαλασμός των Μποτσαραίων στο Σέλτσο" Αθήνα 1965).

 

Ιστορικά στοιχεία

Πρόκειται για ένα μεταβυζαντινό ναό, με πλούσια ιστορία ο οποίος ιδρύθηκε το 1697, όπως μαρτυρεί επιγραφή στο εσωτερικό του. Το μοναστήρι είναι αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου και γιορτάζει στις 23 Αυγούστου.

Κατά το παρελθόν ανήκε στην Επισκοπή Ραδοβιζίου (Ραδιοβισδίου ή Ραδοβιστίου) η οποία είχε έδρα της το Βελεντζικό (μέχρι το 1830) και ανήκε στη Μητρόπολη Λάρισας. Από το 1881, η περιοχή Ραδοβιζίου, μετόχι της Μονής Ροβέλιστας, υπάγονται στο νομό και την Ιερά Μητρόπολη Άρτας.

Σύμφωνα με την κτητορική επιγραφή που βρίσκεται στο εσωτερικό του κυρίως ναού, η ανέγερση και ιστόρηση του έγιναν με χορηγία των Ιερομόναχων Ρηγηίνου, Βαρθολομαίου, Ζαχαρίου, Αλεξίου, Αλεξίου ιερέως, Ιακώβου, Διονυσίου, του Επισκόπου κυρ Αρσενίου και των "εντιμότατων αρχόντων" κυρ Νίκου και Αποστόλη.

Πρόσθετα στοιχεία ιστορικού, πολιτιστικού και τουριστικού ενδιαφέροντος

Η Περιφερειακή Ενότητα Άρτας, βρίθει τοπίων, σημείων ιδιαίτερου αρχαιολογικού, ιστορικού, περιβαλλοντολογικού, θρησκευτικού, αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος. Μέσα σε όλη αυτή την ομορφιά εντάσσεται φυσικά και ο Δήμος Γεωργίου Καραϊσκάκη.

Εν προκειμένω λοιπόν, ο Δήμος Γ. Καραϊσκάκη αποτελείται από τους παλαιότερους δήμους Ηράκλειας, Καραϊσκάκη και Τετραφυλίας. Έδρα του δήμου είναι η άνω Καλεντίνη, ενώ ιστορική έδρα θεωρούνται οι Πηγές. Οι τοπικές κοινότητες που συγκροτούν το δήμο είναι οι κοινότητες: Δημαρίου, Διάσελλου, Κλειδίου, Πέτρας, Σκουληκαριάς, Άνω Καλεντίνης, Βελεντζικού, Διχομοιρίου, Ρετσιανών, Ελάτης, Καστανέας, Μεγαλόχαρης, Μεσοπύργου, Μηλιανών, Πηγών. (http://www.gkaraiskakis.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=12)

Πιο συγκεκριμένα, στο δήμο σώζονται πολλά αρχαιολογικά ευρήματα κλασσικής (πχ. το αρχαίο νεκροταφείο, στο δρόμο προς τη θέση "Ζυγό"), βυζαντινής και μεταβυζαντινής περιόδου (πολλές εκκλησίες και μονές), μεταξύ των οποίων ξεχωρίζουν ο Ναός της Αγ. Βαρβάρας στο Αστροχώρι, η "Κόκκινη εκκλησία" και η Μονή Ροβέλιστας στην κοινότητα Βελεντζίκου, η Μονή Σέλτσου στο χωριό Πηγές. Επίσης, την τιμητική τους έχουν οι πέτρινες κατασκευές (εξαιρετικό είναι το πέτρινο γεφύρι στη θέση "Καμάρα Πλακοβίτσας" στο Διάσελλο, το Κορακογέφυρο, μεγάλης ιστορικής σημασίας γεφύρι στο χωριό Πηγές, το γεφύρι του Βρατσίστα στην Άνω Καλεντίνη, αλλά και το διαβολογέφυρο στην κοινότητα Βελεντζίκου) και τα κτίσματα προβιομηχανικής περιόδου (πχ. Ο Νερόμυλος και νεροτριβή στη θέση "Ποτάμι Πλακοβίτσα", ο νερόμυλος, η νεροτριβή και το μαντάνι της Αγ. Βαρβάρας), τα οποία βοηθούν τον επισκέπτη να συνθέσει την εικόνα του μαγευτικού αυτού τοπίου διαχρονικά.



Εκτός όμως από τα σημεία και αξιοθέατα ιστορικού-πολιτιστικού-πολιτισμικού και φυσιολατρικού ενδιαφέροντος, ο επισκέπτης θα μπορέσει να εκμεταλλευτεί ένα ευρύ φάσμα επιλογών, εναλλακτικού τουρισμού, που ξεδιπλώνεται μπροστά στα μάτια του. Τέτοιες επιλογές αποτελούν οι υδάτινες διαδρομές Canoe Cayak και Rafting, στην τεχνητή λίμνη Πουρναρίου, και στον Άραχθο, αντίστοιχα. Άλλες δραστηριότητες, όπως η Ιππασία, η Ποδηλασία (πχ. Ποδηλατικό μονοπάτι, μήκους 80 χλμ., που διέρχεται από: Διάσελλο - Χελώνα - Καλεντίνη - Βελεντζικό - Διάσελλο) οι ορειβατικές διαδρομές (στους ορεινούς όγκους των Τζουμέρκων, Ξηροβουνίου και Γάβρογου), οι περιπατητικές διαδρομές (πχ στο δάσος ελάτης στη διαδρομή μεταξύ Γιαννιώτη και Σκουληκαριάς), ο Αερωπτερισμός, το αλεξίπτωτο πλαγιάς, η συμμετοχή επισκεπτών στον Ιαματικό Τουρισμό (Ιαματικά Λουτρά Χανόπουλου) και στις πολυάριθμες τοπικές παραδόσεις και έθιμα (πανηγύρια, εορτασμοί κ.α.), όπως τα περίφημα Καραϊσκάκεια, η Γιορτή Προβατίνας κ.α. Όλα αυτά ολοκληρώνουν τη γκάμα των δραστηριοτήτων του εναλλακτικού τουρισμού, προσφέροντας πρωτόγνωρες εμπειρίες μέσα στη φύση, όπως αυτή αποκαλύπτεται στην πιο αρχέγονη μορφή της.


 

 


#211 Νερόμυλος "Γλύνικα", ιδιοκτησία Κοίλια

Χωροθέτηση

Ο νερόμυλος ιδιοκτησίας Κοίλια βρίσκεται στο συνοικισμό "Γλύνικα" στις Πηγές Ν. Άρτας.


Στοιχεία Κατασκευής

 

Ιστορικά στοιχεία

Ο νερόμυλος ιδιοκτησίας Κοίλια στο συνοικισμό "Γλύνικα" στις Πηγές Ν. Άρτας αποτελεί ένα αξιόλογο δείγμα νερόμυλου, το οποίο είναι συνδεδεμένο με την ιστορική μνήμη των κατοίκων της περιοχής "Αποτελεί μαρτυρία της παραγωγικής δραστηριότητας κατά την περίοδο της προβιομηχανικής οικονομικής οργάνωσης". (http://listedmonuments.culture.gr/monument.php?code=196&v17=)

Πρόσθετα στοιχεία ιστορικού, πολιτιστικού και τουριστικού ενδιαφέροντος

Η Περιφερειακή Ενότητα Άρτας, βρίθει τοπίων, σημείων ιδιαίτερου αρχαιολογικού, ιστορικού, περιβαλλοντολογικού, θρησκευτικού, αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος. Μέσα σε όλη αυτή την ομορφιά εντάσσεται φυσικά και ο Δήμος Γεωργίου Καραϊσκάκη.

Εν προκειμένω λοιπόν, ο Δήμος Γ. Καραϊσκάκη αποτελείται από τους παλαιότερους δήμους Ηράκλειας, Καραϊσκάκη και Τετραφυλίας. Έδρα του δήμου είναι η άνω Καλεντίνη, ενώ ιστορική έδρα θεωρούνται οι Πηγές. Οι τοπικές κοινότητες που συγκροτούν το δήμο είναι οι κοινότητες: Δημαρίου, Διάσελλου, Κλειδίου, Πέτρας, Σκουληκαριάς, Άνω Καλεντίνης, Βελεντζικού, Διχομοιρίου, Ρετσιανών, Ελάτης, Καστανέας, Μεγαλόχαρης, Μεσοπύργου, Μηλιανών, Πηγών. (http://www.gkaraiskakis.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=12)

Πιο συγκεκριμένα, στο δήμο σώζονται πολλά αρχαιολογικά ευρήματα κλασσικής (πχ. το αρχαίο νεκροταφείο, στο δρόμο προς τη θέση "Ζυγό"), βυζαντινής και μεταβυζαντινής περιόδου (πολλές εκκλησίες και μονές), μεταξύ των οποίων ξεχωρίζουν ο Ναός της Αγ. Βαρβάρας στο Αστροχώρι, η "Κόκκινη εκκλησία" και η Μονή Ροβέλιστας στην κοινότητα Βελεντζίκου, η Μονή Σέλτσου στο χωριό Πηγές. Επίσης, την τιμητική τους έχουν οι πέτρινες κατασκευές (εξαιρετικό είναι το πέτρινο γεφύρι στη θέση "Καμάρα Πλακοβίτσας" στο Διάσελλο, το Κορακογέφυρο, μεγάλης ιστορικής σημασίας γεφύρι στο χωριό Πηγές, το γεφύρι του Βρατσίστα στην Άνω Καλεντίνη, αλλά και το διαβολογέφυρο στην κοινότητα Βελεντζίκου) και τα κτίσματα προβιομηχανικής περιόδου (πχ. Ο Νερόμυλος και νεροτριβή στη θέση "Ποτάμι Πλακοβίτσα", ο νερόμυλος, η νεροτριβή και το μαντάνι της Αγ. Βαρβάρας) τα οποία βοηθούν τον επισκέπτη να συνθέσει την εικόνα του μαγευτικού αυτού τοπίου διαχρονικά.

Εκτός όμως από τα σημεία και αξιοθέατα ιστορικού-πολιτιστικού-πολιτισμικού και φυσιολατρικού ενδιαφέροντος, ο επισκέπτης θα μπορέσει να εκμεταλλευτεί ένα ευρύ φάσμα επιλογών, εναλλακτικού τουρισμού, που ξεδιπλώνεται μπροστά στα μάτια του. Τέτοιες επιλογές αποτελούν οι υδάτινες διαδρομές Canoe Cayak και Rafting, στην τεχνητή λίμνη Πουρναρίου, και στον Άραχθο, αντίστοιχα. Άλλες δραστηριότητες, όπως η Ιππασία, η Ποδηλασία (πχ. Ποδηλατικό μονοπάτι, μήκους 80 χλμ., που διέρχεται από: Διάσελλο - Χελώνα - Καλεντίνη - Βελεντζικό - Διάσελλο) οι ορειβατικές διαδρομές (στους ορεινούς όγκους των Τζουμέρκων, Ξηροβουνίου και Γάβρογου), οι περιπατητικές διαδρομές (πχ στο δάσος ελάτης στη διαδρομή μεταξύ Γιαννιώτη και Σκουληκαριάς), ο Αερωπτερισμός, το αλεξίπτωτο πλαγιάς, η συμμετοχή επισκεπτών στον Ιαματικό Τουρισμό (Ιαματικά Λουτρά Χανόπουλου) και στις πολυάριθμες τοπικές παραδόσεις και έθιμα (πανηγύρια, εορτασμοί κ.α.), όπως τα περίφημα Καραϊσκάκεια, η Γιορτή Προβατίνας κ.α. Όλα αυτά ολοκληρώνουν τη γκάμα των δραστηριοτήτων του εναλλακτικού τουρισμού, προσφέροντας πρωτόγνωρες εμπειρίες μέσα στη φύση, όπως αυτή αποκαλύπτεται στην πιο αρχέγονη μορφή της.


 

 


#209 Μόνη Γέννησης της Θεοτόκου (Ροβέλιστα )

Χωροθέτηση

Περίπου 30 χλμ ανατολικά της Άρτας, καταμεσής μιας καταπράσινης βουνοπλαγιάς στην περιοχή του Βελετζικού, εντοπίζουμε τη Μονή της Παναγίας της Ροβέλιστας, γνωστή και ως "Κυρά" της ορεινής Άρτας.

Στοιχεία Κατασκευής

Πρόκειται για μια μονόκλιτη σταυρεπίστεγη θολωτή βασιλική με τρούλο και χορούς.

Το 1854 ο τουρκικός στρατός κατέστρεψε ολοκληρωτικά το μοναστήρι, οπότε και χάρη στην αυτοθυσία των μοναχών σώθηκε η πολύ παλιά εικόνα της Παναγίας, ένας χρυσοκέντητος μεγάλος επιτάφιος και δισκοπότηρα του 16ου αιώνα - όλα ρώσικης προέλευσης. Το 1856 ξαναχτίστηκαν τα κελιά καθώς και ο μικρός ναός. (http://www.nomosartas.gr , http://www.peartas.gov.gr, http://www.gkaraiskakis.gr/)

Ωστόσο, μια ακολουθία σεισμικών δονήσεων επέφερε καίριο πλήγμα στον ναό με αποτέλεσμα το 1976 να κατεδαφιστεί. Στη θέση του ανεγέρθηκε νέος μεγάλος ναός, σταυροειδής με τρούλο, ο οποίος μπορεί να μην έχει την επιβλητικότητα του προηγούμενου, αλλά δένει απόλυτα με τον περιβάλλοντα χώρο.


Ιστορικά στοιχεία

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, τα λόγια δεν μπορούν να περιγράψουν το φυσικό κάλλος, από το οποίο περιβάλλεται η Μονή. Η λιτή αρχιτεκτονική της σε συνδυασμό με το υπέροχο τοπίο χαρίζουν στον επισκέπτη ένα συναίσθημα γαλήνης και ευφορίας.

Οι πληροφορίες που εντοπίζουμε για την ιστορία και την χρονολογία κτίσης της μονής είναι ελάχιστες και συγκεχυμένες. Σύμφωνα με τον Σεραφείμ Ξενόπουλο ο αρχικός ναός οικοδομήθηκε γύρω στον 10ο αιώνα.

Η μονή είναι αφιερωμένη στη Γέννηση της Θεοτόκου και το προσωνύμιο της προήλθε από το ρήμα ροβολάω που σημαίνει κατηφορίζω και έχει σχέση με την ίδρυση της μονής. Με βάση την προφορική παράδοση η τοποθεσία όπου χτίστηκε ο ναός ήταν επιλογή της ίδιας της Παναγίας προκειμένου να κατοπτεύει τις βουνοκορφές που απλώνονται μπροστά της.

Σύμφωνα λοιπόν μ' αυτή την παράδοση, "η εικόνα της Παναγίας "ροβόλαγε" απ' το σημείο που υπόδειξε ο επίσκοπος Βελεντζικού να γίνει ναός της, σε άλλο σημείο μακρινού δάσους, όπου τη βρήκε ένας βοσκός, οδηγημένος απ' το φως της που έλαμπε στην ίδια θέση κάθε νύχτα. Το θαύμα ερμηνεύτηκε ως επιθυμία της Παναγίας να κτισθεί ναός της στο σημείο όπου συνεχώς μετατοπιζόταν η εικόνα της, κι έτσι ιδρύθηκε το μοναστήρι."

(http://www.nomosartas.gr/index.php?option=com_k2&view=item&id=80:%CF%80%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B3%CE%AF%CE%B1-%CF%81%CE%BF%CE%B2%CE%AD%CE%BB%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%B1&Itemid=104)

Για την ιστορία του αρχικού ναού δεν υπάρχουν πολλές πληροφορίες. Όμως και από τα λιγοστά αυτά πράγματα που γνωρίζουμε αντιλαμβανόμαστε την ιστορική σημασία της μονής για τους κατοίκους. Λέγεται λοιπόν, ότι κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας λειτούργησε εκεί Ιερατική σχολή για καταρτισμό των ιερέων της επισκοπής Ραδοβυζίων. Επίσης ότι το μοναστήρι χρησιμοποιήθηκε ως καταφύγιο αλλά και ορμητήριο των αγωνιστών κατά τους εθνικούς αγώνες.

Στις μέρες μας αποτελεί ενεργό γυναικείο μοναστήρι και κατ' εξοχήν μοναστικό προσκύνημα του νομού.

Η μονή αναφέρεται και ως "Παναγία Μοσχοβίτισσα" καθώς πιστεύεται ότι την εικόνα την έφερε απ' τη Ρωσία κάποιος μοναχός.


Πρόσθετα στοιχεία ιστορικού, πολιτιστικού και τουριστικού ενδιαφέροντος

Η Περιφερειακή Ενότητα Άρτας, βρίθει τοπίων, σημείων ιδιαίτερου αρχαιολογικού, ιστορικού, περιβαλλοντολογικού, θρησκευτικού, αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος. Μέσα σε όλη αυτή την ομορφιά εντάσσεται φυσικά και ο Δήμος Γεωργίου Καραϊσκάκη.

Εν προκειμένω λοιπόν, ο Δήμος Γ. Καραϊσκάκη αποτελείται από τους παλαιότερους δήμους Ηράκλειας, Καραϊσκάκη και Τετραφυλίας. Έδρα του δήμου είναι η άνω Καλεντίνη, ενώ ιστορική έδρα θεωρούνται οι Πηγές. Οι τοπικές κοινότητες που συγκροτούν το δήμο είναι οι κοινότητες: Δημαρίου, Διάσελλου, Κλειδίου, Πέτρας, Σκουληκαριάς, Άνω Καλεντίνης, Βελεντζικού, Διχομοιρίου, Ρετσιανών, Ελάτης, Καστανέας, Μεγαλόχαρης, Μεσοπύργου, Μηλιανών, Πηγών. (http://www.gkaraiskakis.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=3&Itemid=12)

Πιο συγκεκριμένα, στο δήμο σώζονται πολλά αρχαιολογικά ευρήματα κλασσικής (πχ. το αρχαίο νεκροταφείο, στο δρόμο προς τη θέση "Ζυγό"), βυζαντινής και μεταβυζαντινής περιόδου (πολλές εκκλησίες και μονές), μεταξύ των οποίων ξεχωρίζουν ο Ναός της Αγ. Βαρβάρας στο Αστροχώρι, η "Κόκκινη εκκλησία" και η Μονή Ροβέλιστας στην κοινότητα Βελεντζίκου, η Μονή Σέλτσου στο χωριό Πηγές. Επίσης, την τιμητική τους έχουν οι πέτρινες κατασκευές (εξαιρετικό είναι το πέτρινο γεφύρι στη θέση "Καμάρα Πλακοβίτσας" στο Διάσελλο, το Κορακογέφυρο, μεγάλης ιστορικής σημασίας γεφύρι στο χωριό Πηγές, το γεφύρι του Βρατσίστα στην Άνω Καλεντίνη, αλλά και το διαβολογέφυρο στην κοινότητα Βελεντζίκου) και τα κτίσματα προβιομηχανικής περιόδου (πχ. Ο Νερόμυλος και νεροτριβή στη θέση "Ποτάμι Πλακοβίτσα", ο νερόμυλος, η νεροτριβή και το μαντάνι της Αγ. Βαρβάρας) τα οποία βοηθούν τον επισκέπτη να συνθέσει την εικόνα του μαγευτικού αυτού τοπίου διαχρονικά.



Εκτός όμως από τα σημεία και αξιοθέατα ιστορικού-πολιτιστικού-πολιτισμικού και φυσιολατρικού ενδιαφέροντος, ο επισκέπτης θα μπορέσει να εκμεταλλευτεί ένα ευρύ φάσμα επιλογών, εναλλακτικού τουρισμού, που ξεδιπλώνεται μπροστά στα μάτια του. Τέτοιες επιλογές αποτελούν οι υδάτινες διαδρομές Canoe Cayak και Rafting, στην τεχνητή λίμνη Πουρναρίου, και στον Άραχθο, αντίστοιχα. Άλλες δραστηριότητες, όπως η Ιππασία, η Ποδηλασία (πχ. Ποδηλατικό μονοπάτι, μήκους 80 χλμ., που διέρχεται από: Διάσελλο - Χελώνα - Καλεντίνη - Βελεντζικό - Διάσελλο) οι ορειβατικές διαδρομές (στους ορεινούς όγκους των Τζουμέρκων, Ξηροβουνίου και Γάβρογου), οι περιπατητικές διαδρομές (πχ στο δάσος ελάτης στη διαδρομή μεταξύ Γιαννιώτη και Σκουληκαριάς), ο Αερωπτερισμός, το αλεξίπτωτο πλαγιάς, η συμμετοχή επισκεπτών στον Ιαματικό Τουρισμό (Ιαματικά Λουτρά Χανόπουλου) και στις πολυάριθμες τοπικές παραδόσεις και έθιμα (πανηγύρια, εορτασμοί κ.α.), όπως τα περίφημα Καραϊσκάκεια, η Γιορτή Προβατίνας κ.α. Όλα αυτά ολοκληρώνουν τη γκάμα των δραστηριοτήτων του εναλλακτικού τουρισμού, προσφέροντας πρωτόγνωρες εμπειρίες μέσα στη φύση, όπως αυτή αποκαλύπτεται στην πιο αρχέγονη μορφή της.